pusty pusty pusty
pusty
pusty pusty forum szukaj książki linki artykuły
home pusty c c c c c c c c c
teoria dla początkujących schematy elektronika retro mikrokontrolery pusty
na dół

Elektronika w stylu retro

Tablice do projektowania wzmacniaczy lampowych

Tablice i układy, które tutaj umieściłem mają pomóc przy projektowaniu najprostszych wzmacniaczy. Materiały tutaj zamieszczone pochodzą z Atlasu lamp elektronowych. Składa się on z trzech tomów i jest to wspaniały katalog opracowany w 1961 roku przez T. Danowskiego, M. Marcinkowskiego, L. Niemcewicza i B. Szmygina.
   Dane zamieszczone w tablicach są tak dobrane, aby zapewnić jednakowe wzmocnienie (płaską charakterystykę częstotliwościową) w szerokim zakresie częstotliwości akustycznych.
   Każdej tablicy odpowiadają określone typy lamp elektronowych. Te typy zawierają triody o małym i dużym współczynniku amplifikacji (Ka), podwójne triody, triody połączone z pentodami i pentody.
   Pniżej umieszczona tabelka służy do wyszukania odpowiedniej tablicy dla danego typu lampy. Wystarczy wybrać lampę, a następnie kliknąć w numer odpowiadającej jej tablicy aby wyświetlić na ekranie (w oddzielnym okienku) właściwą tablicę i układ pracy lampy.
Zestawienie lamp do wyszukiwania tablicy projektowej.
UWAGA: (P) - układ pentody, (T) - układ triody.
Wystarczy wybrać lampę, a następnie kliknąć w numer odpowiadającej jej tablicy aby wyświetlić na ekranie (w oddzielnym okienku) właściwą tablicę i układ pracy lampy


Typ lampy Tabl. Typ lampy Tabl. Typ lampy Tabl. Typ lampy Tabl.
1 L 4  1  6 C 6 (T)  11  6 SH 7  8  12 C 8  5 
1 S 5  2  6 C 6 (P)  14  6 SJ 7(GT)  20  12 F 5— GT  18 
1 U 4  3  6 C 8  12  6 SL 7—GT  7  12 J 5—GT  13 
1 U 5  2  6 F 5(GT)  18  6 SN 7—GT  13  12 J 7—GT (T)  11 
2 A 6  4  6 F 8—G  13  6 SQ 7(GT)  4  12 J 7—GT (P)  14 
2 B 7  5  6 J 5(GT)  13  6 SR 7  9  12 Q 7—GT  7 
6 A 6  6  6 J 7(G,GT) (T)  11  6 ST 7  9  12 SC 7  17 
6 AQ 6  7  6 J 7(G,GT) (P)  14  6 SZ 7  7  12 SF 5  18 
6 AT 6  7  6 L 5  15  6 T 7 G  7  12 SF 7  19 
6 AU 6  8  6 N 7(GT)  6  6 W 7—G (T)  11  12 SH 7  8 
6 B 6 G  4  6 Q 7(G,GT)  7  6 W 7—G (P)  14  12 SJ 7(GT)  20 
6 B 7  5  6 R 7(GT)  9  6 Z 7—G  21  12 SL 7(GT)  7 
6 B 8(G)  5  6 S 7(G)  16  12 AT 6  7  12 SN 7—GT  13 
6 BC 32  22  6 SC 7  17  12 AU 6  8  12 SQ 7(GT)  4 
6 BF 6  9  6 SF 5(GT)  18  12 AU 7  10  12 SR 7(GT)  9 
6 C 4  10  6 SF 7  19  12 AX 7  22     
6 C 5(GT)  11      12 BC 32  22     
Najczęściej spotykane układy
Najczęściej spotyka się układy ze wspólną katodą. Większość pentod pracuje w układzie z opornikiem Rs2 włączonym szeregowo. Użycie opornika katodowego Rk wszędzie, gdzie to możliwe i szeregowo włączonego opornika Rs2 tam, gdzie da się on zastosować daje większe korzyści niż układ ze stałymi napięciami Us1 i Us2.
Korzyści są następujące:
1) zmniejszenie różnic, wypływających z rozrzutu parametrów lamp tego samego typu,
2) względnie dobra praca wzmacniacza poza przewidzianym zakresem napięć zasilania,
3) dolna granica częstotliwości, przy której wzmacniacz przestaje pracować, daje się łatwo zmieniać,
4) skłonność do wzbudzania jest minimalna.

Liczba stopni
W wielostopniowym wzmacniaczu wyżej wymienione korzyści mogą być powiększone przez dodanie odpowiednich filtrów odsprzęgających w zasilaniu anodowym kazdego stopnia. Przy uzyciu właściwych filtrów można zasilać trzy lub więcej stopni wzmacniacza z jednego zasilacza o konwencjonalnym układzie bez obawy wystąpienia sprzężeń przez układ zasilacza. Jeśli nie zastosuje się filtrów odsprzęgających nie można z jednego zasilacza zasilać wiecej stopni wzmacniacza niż dwa.

Symbole użyte w tablicach do projektowania wzmacniaczy
C - kondensator sprzęgający międzystopniowy w nF
Ck - kondensator katodowy w µF
Cs2 - kondensator odsprzęgający siatki ekranującej w µF
Ub - napięcie zasilające w V
Rk - oporność katodowa w kW
Rs2 - oporność w obwodzie siatki ekranującej w MW
R's - oporność upływowa siatki następnego stopnia w MW
Ra - oporność w obwodzie anodowym w MW
k - współczynnik wzmocnienia napięciowego przy Uwy=5 V, jeśli nie podano inaczej
Uwyjszcz - szczytowe napięcie wyjściowe uzyskiwane na oporności R's przy dowolnej częstotliwości wewnątrz obszaru równomiernego przenoszenia (płaska część charakterystyki częstotliwościowej), w warunkach, gdzie poziom sygnału jest wystarczający, aby wywołać we wzmacniaczu przepływ prądu pierwszej siatki
charakterystyka Kilka uwag do podstawowych układów
Na rysunku obok przedstawiona jest charakterystyka częstotliwościowa na której zaznaczone są dwie częstotliwości f1 i f2, poniżej i powyżej których charakterystyka ta opada. Zmiana wartości oporności lub pojemności o 10% ma znikomy wpływ na działanie wzmacniacza. Oporniki Rs2, R's, Ra i Rk powinny być półwatowe. Kondensatory C i Cs2 powinny mieć napięcie pracy równe lub większe niż Ub. Kondensator Ck może mieć mniejsze napięcie pracy, np. rzędu wielkości 10 do 25 V. Wartość szczytowa napięcia wejściowego jest równa napięciu szczytowemu wyjściowemu podzielonemu przez współczynnik wzmocnienia napięciowego.
Układ 1 Wzmacniacz z triodą o katodzie podgrzewanej - (Układ 1)
Kondensatory C i Ck, z układu wzmacniacza przedstawionego na rysunku obok, są tak dobrane aby wzmacniacz dawał napięcie wyjściowe równe 0,8 · Uwyjszcz dla częstotliwości f1=100 Hz. Dla innych wartości f1 należy wartości C i Ck pomnożyć przez 100/f1. Co się tyczy kondensatora Ck, to wartości podane w tablicach są dla wzmacniacza z katodami podgrzewanymi prądem stałym, jeżeli używa się prądu zmiennego, zależnie od charakteru sąsiednich obwodów, poziomu i wartości f1 może zajść potrzeba zwiększenia wartości Ck, aby zmniejszyć zakłócenia przydźwięku. Jeśli grzejniki mają być zasilane napięciem mającym dodatni potencjał 15 do 40 V w stosunku do katody, to napięcie wyjściowe o częstotliwości f1 stopnia n równa się (0,8)n· Uwyjszcz, gdzie Uwyjszcz jest szczytowym napięciem wyjściowym końcowego stopnia. Dla wzmacniacza typowej konstrukcji wartość f2 jest znacznie większa niż częstotliwości akustyczne dla różnych wartości Ra.

Układ 2 Wzmacniacz z pentodą bezpośrednio żarzoną - (Układ 2)
Kondensatory C i Cs2, z układu wzmacniacza przedstawionego na rysunku obok, są tak dobrane aby wzmacniacz dawał napięcie wyjściowe równe 0,8 · Uwyjszcz dla częstotliwości f1=100 Hz. Dla innych wartości f1 należy wartości C i Cs2 pomnożyć przez 100/f1. Napięcie wyjściowe przy częstotliwości f1 dla stopnia n równa się (0,8)n· Uwyjszcz, gdzie Uwyjszcz jest szczytową wartością napięcia wyjściowego stopnia końcowego. Dla wzmacniacza o typowej konstrukcji i dla Ra o wartości 0,1; 0,25 i 0,5 MW przybliżoną wartością f2 jest odpowiednio 20, 10 i 5 kHz.
   Uwaga: pojemność kondensatora sprzęgającego w µF i oporność upływowa siatki w MW powinny być takie, aby ich iloczyn miał wartość między 0,02 i 0,1. Wartości najczęściej używane to: 0,005 µF i 10 MW.
Układ 3 Wzmacniacz z pentodą o katodzie podgrzewanej - (Układ 3)
Kondensatory C, Ck i Cs2, z układu wzmacniacza przedstawionego na rysunku obok, są tak dobrane aby wzmacniacz dawał napięcie wyjściowe równe 0,7 · Uwyjszcz dla częstotliwości f1=100 Hz. Dla innych wartości f1 należy wartości C, Ck i Cs2 pomnożyć przez 100/f1. Co się tyczy kondensatora Ck, to wartości podane w tablicach są dla wzmacniacza z katodami podgrzewanymi prądem stałym, jeżeli używa się prądu zmiennego, zależnie od charakteru sąsiednich obwodów, poziomu i wartości f1 może zajść potrzeba zwiększenia wartości Ck, aby zmniejszyć zakłócenia przydźwięku. Jeśli grzejniki mają być zasilane napięciem mającym dodatni potencjał 15 do 40 V w stosunku do katody, to napięcie wyjściowe o częstotliwości f1 stopnia n równa się (0,7)n· Uwyjszcz, gdzie Uwyjszcz jest szczytowym napięciem wyjściowym końcowego stopnia. Dla wzmacniacza o typowej konstrukcji i dla Ra o wartości 0,1; 0,25 i 0,5 MW przybliżoną wartością f2 jest odpowiednio 20, 10 i 5 kHz.

Układ 4 Odwracacze fazy - (Układ 4)
Wiadomości podane dla wzmacniaczy z triodą w ogólności odnoszą się i do układu 4 pokazanego na rysunku obok. Pojemności kondensatorów C są tak dobrane, aby uzyskać napięcie wyjściowe równe 0,9 · Uwyjszcz przy częstotliwości f1=100 Hz. Dla innych wartości f1 mnożymy pojemność C przez 100/f1.
   Sygnał wejściowy doprowadzony jest do siatki pierwszej triody. Siatka drugiej triody otrzymuje sygnał z odczepu opornika R'sI za pierwszą triodą. Odczep (to jest po prostu dzielnik napięcia złożony z dwóch oporników odpowiednio dobranych) jest tak umieszczony, aby napięcie wyjściowe triody pierwszej było równe napięciu wyjściowemu triody drugiej. Jego umieszczenie (dobranie oporników dzielnika) jest określone przez współczynnik wzmocnienia podany w tablicy. Na przykład jeśli współczynnik wzmocnienia wynosi 20 (wg tablicy), to odczep jest tak umieszczony, aby doprowadzić z niego 1/20 napięcia z oporności R'sI (za pierwszą triodą) do siatki drugiej triody. Do odwracania fazy opornik katodowy może nie być zablokowany kondensatorem, jeśli nie zachodzi potrzeba zmniejszenia przydźwięku. Opuszczenie kondensatora blokującego pomaga w wyrównaniu stopni wyjściowych.
   Wartość Rk jest określana na tej podstawie, że obydwa wzmacniacze są sterowane synchronicznie na tych samych opornościach i napięciach anodowych.

W tej chwili dostępne są tylko tablica 1, 2 i 3 - następne, a jest ich 22, będą się stopniowo pojawiać ...

pusty
do góry
WsteczMenuDalej
pusty

UWAGA: Wszystkie umieszczone schematy, informacje i przykłady mają służyć tylko do własnych celów edukacyjnych i nie należy ich wykorzystywać do żadnych konkretnych zastosowań bez przeprowadzenia własnych prób i doświadczeń, gdyż nie udzielam żadnych gwarancji, że podane informacje są całkowicie wolne od błędów i nie biorę odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikające z zastosowania podanych informacji, schematów i przykładów.


Wszystkie nazwy handlowe, nazwy produktów oraz znaki towarowe umieszczone na tej stronie są zastrzeżone dla ich właścicieli.
Używanie ich tutaj nie powinno być uważane za naruszenie praw właściciela, jest tylko potwierdzeniem ich dobrej jakości.

All trademarks mentioned herein belong to their respective owners.
They aren't intended to infringe on ownership but only to confirm a good quality.


Strona wygląda równie dobrze w rozdzielczości 1024x768, jak i 800x600.
Optymalizowana była pod IE dlatego polecam przeglądanie jej w IE5.5 lub nowszych przy rozdzielczości 1024x768.


© Copyright 2001-2005   Elektronika analogowa
pusty
pusty pusty pusty